Recensies
Recensie uit Zij aan Zij, juni 2007
Aafke van Vorstenbosch
De derde draad is Adriënne Nijssens derde boek, en net als in haar verhalenbundel 'In de holte van haar arm' en de roman 'Dansen op de waterlijn' bewijst Nijssen een kundig verteller te zijn, met een groot inzicht in wat mensen beweegt. In De derde draad vertrekt Chris naar een camping in Zeeland, niet alleen om eens lekker op vakantie te gaan, maar om haar voorbije relatie met Luna eindelijk te verwerken. Zeven jaar waren ze samen. Inmiddels is de relatie al drie jaar verleden tijd, maar Chris kan Luna niet loslaten. Na deze vakantie hoopt ze met minder 'bagage' terug te keren naar huis, naar haar eigen leven, en het verleden een plaats te geven.
Het verhaal neemt je mee van de eerste kennismaking naar het einde van de relatie. Leuk is dat Nijssen hiervoor niet alleen het geijkte stijlmiddel van de flashback gebruikt. Naast het verhaal van Chris vertelt ze namelijk ook het verhaal van Luna, door middel van dagboekfragmenten die chronologisch door het boek heen lopen. Al lezend kom je erachter waarom deze relatie gedoemd was te mislukken. Derde partij in het verhaal is Tamar, een vriendin van Chris met wie ze tegen het einde van de relatie een intensief mailcontact onderhoudt. Zij is het die Chris keer op keer een spiegel voorhoudt. Chris heeft de mailwisseling met Tamar ook meegenomen naar de camping.
Je leest het verhaal dus vanuit drie verschillende uitgangspunten en in drie verschillende schrijfstijlen, maar het is wel één verhaal. Dat maakt De derde draad tot een afwisselend geheel, aangenaam, prettig leesbaar en boeiend, een boek dat je maar met moeite weglegt. Slim van Nijssen, want alleen met het verhaal van Chris was het boek niet half zo goed geweest.
Ik moest tijdens het lezen soms de neiging onderdrukken om Chris eens even serieus toe te spreken, want soms doet ze wel érg moeilijk. Desalniettemin is De derde draad vooral een heel herkenbaar boek: emotionele afhankelijkheid, claimgedrag, afwijzing, niet los kunnen komen van je ex en uiteindelijk de beslissing om voor jezelf te kiezen......... wie het heeft meegemaakt zal het zeker herkennen.
Adriënne Nijssen is er wederom in geslaagd om de 'gewone' emoties in een mensenleven op een boeiende herkenbare manier tot leven te laten komen.
Recensie Roze Golf Nederland, mei 2007
Remco van Schellen
Allemachtig, wat zijn vrouwen toch ingewikkeld. Vergeef me deze met-de-deur-in-huis-vallende introductie, maar het is wel wat ik als eerste dacht nadat ik De derde draad van Adriënne Nijssen uit had. Het boek gaat over Chris die een ingewikkelde, stukgelopen relatie probeert te verwerken tijdens een verblijf op een camping in het Zeeuws-Vlaamse Groede. Na de vakantie in Zeeland staat ze inderdaad steviger in haar schoenen, en heeft het leven weer zin. Maar wat moet ze er voor door een hel.
Zes zomers lang was ze mijn geliefde. De zevende zomer was er een van afscheidsrituelen. Nog een keer samen naar het strand, een museum, uit eten. (...) Te laat besefte ik dat ik haar nooit had kunnen redden. Te laat besefte ik dat ik net als zij eerst had moeten afdalen, had moeten loslaten.Chris en Luna hebben lange tijd een relatie, maar ook al wil Luna graag verder met Chris, ze weigert om Chris volledig toegang te geven tot haar leven. Zo roept Luna een 24-uurs-regeling in het leven: op een vooraf vastgestelde dag mag Chris 24 uur bij Luna zijn. En dat vindt Chris niet leuk, maar ze blijft van Luna houden. Een pop, zo voelde Chris zich vaak. Zo’n prachtexemplaar dat je vooral op kermissen ziet. Gekleed in een exotische jurk, verpakt in cellofaan. Aan de achterzijde van de doos tien perforatiegaatjes. Twee naast de hals, twee naast ieder polsje en twee naast ieder enkeltje. (...) De ijzerdraadjes en de perforaties hielden haar keurig op haar plaats. Luna, de trotse eigenaresse, liet iedereen haar pop zien.
Tijdens het lezen had ik geregeld met Chris te doen en dacht: “Mens, kies voor jezelf. Open je ogen nou eens, het gaat echt niet lukken tussen jullie”. Maar Chris houdt vol, tegen beter weten in. En ook al vind ik alle overwegingen van Chris nogal ingewikkeld en ‘typisch vrouwelijk emotioneel’, het levert een goed verhaal op.
De derde draad wordt verteld vanuit het oogpunt van Chris. Omdat je ook fragmenten uit de dagboeken van Luna te lezen krijgt ontstaat een compleet beeld. Ben je aanvankelijk geneigd om snel partij te kiezen voor Chris, de dagboekfragmenten die allemaal cursief zijn gedrukt, dwingen je om ook de andere kant van het verhaal te zien. De kant van Luna dus. Uitstekend gedaan Adriënne Nijssen! Het boek wint daardoor enorm aan diepgang.
Het boek speelt in Zeeuws-Vlaanderen. Zeeuws-Vlaanderen. Chris kwam er vaak als puber. Verplicht familiebezoek. Ze haatte de stilte, de traagheid, het rechtlijnige denken van zijn inwoners. Ze was opgelucht dat ze er na de dood van oma nooit meer heen hoefde. Tot ze Luna leerde kennen. Op wat minuscule feitelijke onjuistheden over tunnel en bootdienst is het boek prima te gebruiken voor de toeristische tips. Chris rijdt heel wat rond in de streek, en Adriënne Nijssen beschrijft dat ook. Wie de streek kent kan zich prima voorstellen wat Chris zoal beleeft als ze op het strand ligt, in zee zwemt of rondtoert door de regio. Ook de camping waar ze verblijft is prima voor te stellen.
Om kort te gaan: Adriënne Nijssen heeft met De derde draad opnieuw een goed boek afgeleverd. Ze kan goed schrijven, ze weet karakters te creëren bij wie je recht in de gedachten kunt kijken. Knap.
Recensie Op de boekenplank, mei 2007
Lukke Boots
Drie jaar na het beëindigen van haar relatie met Luna doet Chris een poging haar leven op te pakken en een nieuwe richting te geven. Twee koffers vol uitgeprinte e-mails, brieven, dagboeken, foto's, een stukgelezen en beduimeld boek van Anna Blaman en haar eigen herinneringen sleept ze mee naar de camping in Zeeuws-Vlaanderen waar ze met Luna zo vaak geweest is. Drie weken geeft ze zich de tijd om in het reine te komen met zichzelf en haar verleden. Luna was zeven jaar de liefde van haar leven, maar een relatie tussen hen bleek onmogelijk. Wie was Luna nu eigenlijk, wat ging er mis tussen hen, waarom lukte het niet een relatie op te bouwen, wat zijn de levenslessen en hoe kan het puin geruimd worden?
Chris' worsteling met zichzelf zal voor veel vrouwen erg herkenbaar zijn, met name voor lesbische vrouwen, bedoel ik. Centraal staat de kwestie: hoe blijf ik trouw aan mezelf, mijn gevoelens, mijn leven, en aan de ander? Hoe speel ik het voor elkaar mijzelf niet op het tweede plan te zetten of te eisen van de ander dat zij zich aanpast aan mij? Communicatie, eerlijkheid en openheid ten opzichte van jezelf en van de ander spelen daarbij een cruciale rol. Sommigen zijn in het verleden zodanig gekwetst dat zij zich niet werkelijk durven open te stellen voor de geliefde.
Door het opnieuw beleven van de afgelopen tien jaar probeert Chris zich eerder te bevrijden van het verdriet om Luna dan dat zij het verleden wil begrijpen. Het lijkt er in eerste instantie op dat zij wil doorzien, maar eigenlijk is ze bezig met een rituele reiniging. Ze verwent zichzelf met koffie en appeltaart op het terras, tochtjes in de omgeving, zonnen op het strand, een bezoekje aan de sauna, terwijl ze zich door de inhoud van de overvolle koffers en haar pijnlijke herinneringen heen ploegt, zoals de Zeeuwse boer door de zware zeeklei.
Persoonlijk vind ik dit derde boek van Nijssen haar beste. Ik voelde Chris' worsteling met haar mee. Wie heeft er geen ervaring met een ongelukkige liefde? Wie heeft nooit een relatie langer laten duren dan goed voor je was? Wie kent het niet dat je je maar met grote inspanning kunt losmaken van je geliefde? Wie kent niet het gevoel van onmacht in een relatie? Wie kent niet het besef dat je die ander niet werkelijk kunt doorzien? Wie kent niet het gevoel dat je tekort geschoten bent?
Recensie uit OG221 (COC Midden-Nederland), juni 2007
<_target3d__blank> <_target3d__blank> <_target3d__blank>Mieke Manders
<_target3d__blank> <_target3d__blank> <_target3d__blank>De derde draad is het derde boek van Adriënne Nijssen. Adriënne is net als ik bestuurslid van COC Midden-Nederland. Dit boek gaat over de liefde, liefdesverdriet en hoe dat laatste te verwerken. De schrijfster situeert dit liefdesverhaal in een lesbische omgeving: vrouwenfeesten, COC Middelburg en Affinity van Sarah Waters figureren als lesbische accessoires. Dat geeft mij een groot gevoel van herkenning.
Nijssen kiest er voor de liefdesgeschiedenis te vertellen door verschillende stemmen: de dagboekstem van Luna, mailcorrespondentie van de andere geliefde, Christine, met een goede vriendin en overdenkingen vandaag de dag van Christine. Een slimme zet. Zonder moeizame dialogen kom je toch beider ervaringen in deze liefde te weten.
De lezer komt Christine in dit boek tegen op het moment dat ze een streep wil zetten onder het verleden en daarvoor haar vakantie doorbrengt in Zeeuws-Vlaanderen. Ook hier herken ik mij in. Christine besteedt haar vakantie (strandwandeling, fietsen, kopje koffie enz.) zoals ik dat graag doe op een plek die ik ook goed ken. De vakantie is de plaats waar de liefde van toen en het verdriet van nu worden bekeken door Christine.
Het verhaal De derde draad gaat over de liefde tussen Christine en Luna. Dit nu is voor mij moeilijker voor te stellen. De liefde is natuurlijk altijd onbegrijpelijk. Maar in de drijfveren en de liefde van deze twee vrouwen herken ik me niet. Gelukkig voor mij gebruikt Nijssen vaak mooie of grappige zinnen om deze liefde te beschrijven (Ik ben verliefd. Ik eet niet, ik bel niet, ik wil niets met haar te maken hebben.) Ieder hoofdstuk begint met een prachtige quote van Anna Blaman. En het laatste hoofdstuk geeft mij een warm gevoel. Werd ik meer geraakt door het verhaal in de vorige roman van de schrijfster, ook dit boek zal ik toch weer aan mensen aanraden en cadeau doen.
Recensie uit Amarant, kwartaalblad 7152, mei 2008
<_target3d__blank> <_target3d__blank> <_target3d__blank> <_target3d__blank> <_target3d__blank> <_target3d__blank>Aafke Vlaanderen Oldenzeel
Alleen al voor de kaft wil je dit boek in de kast hebben staan: 3 in elkaar gewikkelde scheepstouwen op het strand, twee ook nog eens onderling in elkaar gedraaid. Zij symboliseren de 3 verhaallijnen van het boek.
Adriënne Nijssen vertelt het verhaal van Chris, een vrouw die met tent, fiets en 2 groene koffers (de gezusters Carlton) vol mails, kaarten, brieven, dagboeken en foto's naar haar geliefde Zeeuws Vlaanderen vertrekt om daar de verbroken relatie met Luna af te sluiten.
Een relatie die eigenlijk van het begin af aan niet gelijkwaardig is. Chris die zich in allerlei bochten moet wringen om het Luna naar de zin te maken en daardoor zichzelf verliest, Luna die voortdurend eisen stelt, ruimte nodig heeft en er nog een geheime relatie op na houdt.
We lezen het verhaal van Chris, haar twijfels, verdriet en frustraties, afgewisseld door dagboekfragmenten van Luna en daarnaast de mails van Tamar, de beste vriendin van Chris, die haar bijstaat met steun en goede raad. Op ingenieuze wijze heeft Adriënne deze 3 verhalen in het boek in elkaar geweven.
Een makkelijk leesbaar boek met veel oog voor detail en prachtige beschrijvingen van de Zeeuws-Vlaanderse dorpjes. Een boek dat zeker veel herkenning zal oproepen bij ieder die te maken heeft gehad of nog heeft met een soortgelijke relatie.
Ik heb het boek in een adem uitgelezen en neem het nog regelmatig ter hand om sommige stukken nog eens opnieuw te lezen. Adriennes tweede boek Dansen op de waterlijn heeft onlangs de publieksprijs 2007 gewonnen voor het beste lesbische boek maar De derde draad doet zeker mee met de volgende nominatie!
Recensie: IHLIA
Connie van Gils
Chris gaat in haar eentje drie weken kamperen op een boerencamping in Zeeuws-Vlaanderen met als doel haar voorbije relatie definitief af te sluiten. Het is haar de afgelopen jaren niet goed gelukt haar leven weer op poten te krijgen, gebonden als ze zich nog altijd voelt aan Luna, haar ex-vriendin. Bepakt met twee koffers vol brieven, foto’s, dagboeken en andere herinneringen wil ze de jaren met Luna nog één keer herbeleven om daarna een frisse doorstart te kunnen maken.
Nijssen weet de omgeving en de mensen aangenaam te beschrijven, zo aangenaam dat je je al snel voorneemt deze zomer eens richting Zeeuws-Vlaanderen te gaan, want daar moet het toch zo mooi zijn. Hetzelfde effect bereikt ze met haar beschrijving van de relatie tussen Chris met Luna. Binnen een paar bladzijden al ben je hopeloos verwikkeld geraakt in de relatieperikelen en herinner je je alle keren dat je zelf een liefde of vriendschap hebt gekend die uit ‘more pain, than pleasure’ bestond.
Zodra Chris toenadering zoekt, trekt Luna zich terug, houdt afstand, stelt grenzen en wijst af. Dit roept in Chris veel gevoelens van emotionele afhankelijkheid op, tot in die mate dat ze ergens de kracht vandaan haalt om zich om te draaien en te zeggen: dit maakt me niet gelukkig. Op dat moment voltrekt zich de omkering. Luna smeekt, betuigt haar liefde, aanhankelijkheid, belt, mailt, sms-t en Chris probeert het nog een keer. Deze keer zal het beter gaan, Luna houdt toch echt van haar. Maar al gauw begint de dynamiek van afstoten, terugtrekken, grenzen stellen, nog meer grenzen stellen, afwijzen en afspraken niet nakomen opnieuw.
Uit dagboekfragmenten van Luna blijkt echter dat de echte behoeftige en afhankelijke Luna zelf is die haar gevoelens af weet te wenden door ze in Chris op te roepen. Deze dagboekfragmenten waarmee het verhaal is doorregen zijn zo knap geschreven dat je bij tijd en wijle vermoed dat het niet anders kan zijn dan een vaardige bewerking van het echte dagboek van de echte geniale maar gestoorde Luna. Een briljant staaltje schrijfkunst.
Een minder puntje van het boek is de e-mailwisseling die Chris onderhoudt met haar beste vriendin. De e-mails die Chris ontvangt zijn niet geschreven door Nijssen zelf maar door een goede vriendin. Helaas zijn deze mailtjes nogal letterlijk en voorspelbaar en doen ze je tenen krommen met al hun warme knuffeltjes. Het is een hele opluchting als dat ik-weet-beter-wat-goed-voor-je-is-dan-jij-gemail eindelijk is afgelopen omdat de vriendin tabak krijgt van de e-mails van Chris en weer eens wat leuks samen wil gaan doen. Echte e-mails is totaal iets anders dan fictie en ze horen dan ook niet in een roman thuis.
De derde draad is een volwassen lesbische roman waarin het thema van een ongelukkige liefde van twee mensen die zielsveel van elkaar houden maar elkaar toch niet gelukkig maken, zeer navoelbaar wordt beschreven. Chapeau!
Dit schreven lezeressen bij Bol.com